• Wat is Craniosacraal therapie?
Craniosacraal therapie is een fasciegerichte manuele therapievorm die het zelfherstellend vermogen van het lichaam ondersteunt. De therapeut past zachte, luisterende en diep doorvoelende handmatige technieken toe om spanningspatronen in het bindweefsel (fascie) waar te nemen en te beïnvloeden. Restricties in de fascie kunnen ontstaan door stress, overbelasting, of fysieke en emotionele trauma’s. Waar nodig wordt het manuele werk gecombineerd met een lichaamsgerichte, non-directieve dialoog. Die dialoog helpt cliënten zich bewust te worden van lichamelijke signalen, behoeften en grenzen, en van daaruit gezondere keuzes te maken. Craniosacraal therapie werkt zowel preventief als ondersteunend bij herstelprocessen.
• Is Craniosacraal therapie wetenschappelijk onderbouwd?
Ja. Cranio is een bewezen bindweefsel-fascietherapie met meetbare effecten op het zenuwstelsel, pijn en kwaliteit van leven.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de zachte technieken mechanoreceptoren in de fascie stimuleren, wat leidt tot ontspanning van het bindweefsel en een balancerende werking op het autonome zenuwstelsel. Tijdens een behandeling dalen hartritme, ademhaling en bloeddruk aantoonbaar; op langere termijn verbetert de HRV (hartritme-variabiliteit). Cranio heeft bewezen significante effecten op pijn, functie en kwaliteit van leven bij mensen met nek- en rugpijn, migraine, fibromyalgie en burn-outklachten. De werking is uitgebreid beschreven in wetenschappelijke literatuur, onder meer gebaseerd op het fasciaonderzoek van Robert Schleip. Lees meer op onze pagina ‘Is craniosacraal therapie bewezen?‘.
Over de opleiding
• Voor wie is de opleiding Craniosacraal therapie bedoeld?
Voor therapeuten, zorgprofessionals en iedereen die met mensen wil werken, ook als je (nog) geen zorgachtergrond hebt.
De opleiding is bedoeld voor professionals in de zorg, lichaamsgerichte therapeuten, coaches en mensen die zich willen verdiepen in lichaamsbewust werken. Daarnaast zijn er deelnemers die een carrièreswitch overwegen of hun bestaande praktijk willen verdiepen met een aanvullende specialisatie.
• Heb ik een vooropleiding nodig?
Je hebt minimaal HAVO of MBO4 nodig. Een achtergrond in de zorg is niet verplicht.
Wij vragen HBO werk- en denkniveau en affiniteit met het werken met mensen. Heb je nog geen diploma Medische Basis Kennis (MBK), dan kun je dit uiterlijk in het afrondend traject behalen. Twijfel je? Neem gerust contact op voor een oriënterend gesprek.
• Welke mogelijkheden zijn er binnen de opleiding Craniosacraal therapie?
Van een eendaagse intro workshop tot een volledige vierjarige beroepsopleiding.
Je kunt beginnen met de Introworkshop Cranio (1 dag), daarna de Basismodule Cranio 1 (6 dagen) volgen, en van daaruit doorstromen naar de volledige beroepsopleiding (3 jaar + optioneel afrondend jaar). Het is ook mogelijk om alleen het basisjaar (Leergang 1) te doen als na-bijscholing, of om losse modules in eigen tempo te volgen en te integreren in je huidige vakgebied.
• Wat is het verschil tussen een workshop, cursus en volledige opleiding?
Een workshop is kennismakend, een cursus verdiepend en de beroepsopleiding leidt op tot erkend craniosacraal therapeut.
De Introworkshop (1 dag) geeft een eerste ervaring met cranio. De Basismodule Cranio 1 (6 dagen) gaat dieper in op de beginselen. De volledige beroepsopleiding duurt drie jaar (plus optioneel een afrondend jaar) en omvat manuele technieken, lichaamsgerichte dialoog, anatomie, supervisie en praktijkvorming. Na afronding kun je je aansluiten bij erkende beroepsverenigingen.
• Wat leer ik tijdens de opleiding?
Je leert zachte manuele technieken voor de fascie, lichaamsgerichte dialoog, anatomie, therapeutische houding en professionele praktijkvoering.
De opleiding bestaat uit zeven inhoudelijke pijlers. Je bouwt verdiepende kennis op van anatomie en fysiologie, met nadruk op de fascie, het zenuwstelsel en botstructuren. Je leert craniosacrale technieken toepassen om spanningspatronen op te sporen en los te laten. Je ontwikkelt vaardigheden in fasciaal en emotioneel lichaamswerk, waaronder het herkennen van opgeslagen spanning en fysieke traumareacties. Je leert een lichaamsgerichte, non-directieve dialoog voeren en werkt aan therapeutische neutraliteit en aanwezigheid. Competentieontwikkeling omvat anamnese, overdracht en tegenoverdracht, en omgaan met wetenschappelijke literatuur. Professionele ethiek, dossiervoering en praktijkopbouw maken eveneens deel uit van de opleiding, evenals samenwerking met andere zorgverleners zoals huisartsen en paramedici.
• Welke modules worden aangeboden binnen de opleiding?
De opleiding bestaat uit drie leergangen met modulaire cursussen en een afrondend traject.
Leergang 1 omvat de structurele basisvaardigheden: CranioSacraal Therapie 1 en 2, Intro SER, Levende Anatomie en Anamnese Basis. Leergang 2 verdiept in SomatoEmotional Release, Dialogica en DSM5. Leergang 3 richt zich op Advanced CST, Trauma & Regulatie en professionalisering. Elke leergang sluit af met een examen. Naast de beroepsopleiding biedt het Upledger Instituut masterclasses aan op thema’s als fascie, hechting, trauma, viscerale therapie, cranio bij kinderen en praktijkpromotie.
• Hoe ziet het opleidingstraject eruit?
Modulair en stapsgewijs opgebouwd, goed te combineren met werk of een bestaande praktijk.
Het eerste jaar (Leergang 1) staat in het teken van structurele craniotechnieken en basisanatomie. In het tweede jaar (Leergang 2) wordt de verbinding gelegd met opgeslagen emoties via lichaamsgerichte dialoog. In het derde jaar (Leergang 3) verbreed en verdiep je, onder andere in het werken met trauma en autonome regulatie. Het optionele afrondende jaar omvat een werkstuk en stage; afhankelijk van je vooropleiding kun je hiervoor vrijstelling krijgen. Elke leergang sluit af met een examen.
• Hoe lang duurt de volledige opleiding?
De beroepsopleiding duurt 3 jaar, met een optioneel afrondend jaar als vierde jaar (afhankelijk van je vooropleiding).
De opleiding is een CPION-geaccrediteerde HBO beroepsopleiding van 200 EC. Het afrondende traject (eindwerkstuk en stage) is het vierde jaar, waarvoor je afhankelijk van je vooropleiding vrijstelling kunt krijgen. Veel studenten combineren de opleiding met werk of een bestaande praktijk. In combinatie met Medische Basiskennis (MBK) is de opleiding 240 EC. Afhankelijk van je vooropleiding kun je vrijstelling krijgen voor de MBK.
• Kan ik de opleiding naast mijn werk volgen?
Ja. De meeste deelnemers volgen de opleiding parttime naast hun werk.
De lesdagen worden geclusterd aangeboden, zodat ze goed te combineren zijn met een baan of praktijk. De modulaire opbouw geeft ruimte om in eigen tempo te groeien.
• Kan ik losse cursussen volgen zonder de volledige opleiding te doen?
Ja. Losse modules zijn ook te volgen zonder dat je kiest voor de volledige beroepsopleiding.
Je kunt modules in eigen tempo volgen en integreren in je huidige vakgebied of gebruiken voor persoonlijke ontwikkeling. Bij losse modules doe je geen examens. Mocht je later toch het diploma willen behalen, dan kun je alsnog examens afleggen. PCSA-therapeuten zijn van harte welkom op losse modules, ook als je nog in opleiding bent.
• Kan ik eerst kennismaken voordat ik start?
Ja. Wij bieden een eendaagse Introworkshop Cranio aan.
In de Introworkshop ervaar je wat craniosacraal therapie inhoudt en hoe wij werken. Zo ontdek je of cranio bij je past voordat je verder investeert in de opleiding. Je kunt ook direct starten met de Basismodule Cranio 1 (6 dagen), zonder de introworkshop te hebben gedaan.
• Is de opleiding geaccrediteerd?
Ja. De beroepsopleiding is CPION-geaccrediteerd als Registeropleiding SHO (200 EC).
Daarnaast is de opleiding geregistreerd bij het CRKBO en erkend door beroepsvereniging Cranio Nederland. Een groot deel van de masterclasses is geaccrediteerd door het KTNO. Na het behalen van het diploma kun je je registreren bij de VBAG of de LVNT als craniosacraal therapeut. Het Upledger Instituut is lid van het CGO, Upledger International en de IAHE.
• Moet ik spiritueel zijn om deze opleiding te volgen?
Nee.
De opleiding is professioneel en lichaamsgericht, met een stevige basis in anatomie, fysiologie en therapeutische ontwikkeling. Persoonlijke reflectie maakt deel uit van het leerproces, je ontwikkelt zelfbewustzijn en leert neutraal aanwezig zijn als therapeutisch instrument, maar er is geen religieuze of spirituele verplichting. Het Upledger Instituut is van oudsher geworteld in de gezondheidszorg.
• Is er persoonlijke begeleiding tijdens de opleiding?
Ja. Betrokken begeleiding is een van de kernwaarden van het instituut.
Docenten bouwen een professionele maar persoonlijke band op met studenten. Je kunt verwachten dat je persoonlijk gekend wordt en begeleid in je ontwikkeling, zowel vakinhoudelijk als persoonlijk. Supervisie, intervisie en feedback maken deel uit van elk leergang. Elke module wordt zo veel mogelijk door een andere docent gegeven, zodat je kennis opdoet vanuit verschillende praktijkervaringen.
• Wat als ik nog niet zeker weet of ik therapeut wil worden?
Dan is de Introworkshop of Basismodule Cranio 1 een goede eerste stap.
Veel deelnemers gebruiken de introworkshop of het basisjaar als oriëntatie, om te ervaren of de methode en het werken met mensen bij hen past. Er is geen verplichting om daarna verder te gaan. Je kunt ook losse modules volgen om cranio te integreren in je huidige werk, zonder dat dit hoeft te leiden tot een volledig diploma.
Wat onderscheidt het Upledger Instituut?
• Wat onderscheidt het Upledger Instituut van andere aanbieders?
Het Upledger Instituut is rechtstreeks verbonden aan de bron: de internationale opleiding van Dr. John E. Upledger.
Het Nederlandse instituut is opgericht door zeven grondleggers, allen arts of fysiotherapeut-osteopaat, die de methode rechtstreeks van Upledger zelf leerden en naar Nederland brachten. De opleiding maakt deel uit van het wereldwijde netwerk van Upledger International, waarbinnen kennis, onderzoek en ervaring worden gedeeld. Alle docenten zijn actieve practitioners met een eigen praktijk. De opleiding combineert vakinhoudelijke diepgang met persoonlijke ontwikkeling, en brengt hoofd en hart bij elkaar, zoals het instituut zelf omschrijft.
Na de opleiding
• Wat kan ik na de opleiding doen?
Je kunt aan de slag als zelfstandig craniosacraal therapeut of CST integreren in je huidige beroep.
Na afronding kun je je aansluiten bij erkende beroepsverenigingen (VBAG of LVNT) en je laten registreren als craniosacraal therapeut. Therapeuten die zijn afgestudeerd bij het Upledger Instituut zijn erkend door zorgverzekeraars. Je kunt een eigen praktijk beginnen of cranio toevoegen aan een bestaand vakgebied, zoals fysiotherapie, coaching, psychosociaal werk of haptotherapie.
• In welke werkvelden wordt Craniosacraal therapie toegepast?
CST wordt ingezet in de complementaire zorg, revalidatie, coaching, lichaamswerk en trauma-gerelateerde begeleiding.
Afgestudeerden werken zelfstandig als craniosacraal therapeut of combineren CST met hun bestaande vakgebied. De methode is geschikt voor een breed publiek: van volwassenen met spannings- of stressklachten, burn-out, chronische pijn, fibromyalgie of onbegrepen klachten (SOLK), tot mensen in een herstelproces na ziekte of operatie, en baby’s en kinderen met onrust, slaapproblemen of regulatieproblemen. Ook bij persoonlijke ontwikkeling, lichamelijk zelfbewustzijn en emotionele verwerking wordt cranio ingezet.
Praktische informatie
• Wanneer starten nieuwe groepen?
Meerdere momenten per jaar.
De actuele startdata en beschikbare plaatsen vind je in de cursusagenda op onze website.
• Waar vindt de opleiding plaats?
Op onze locatie in De Bilt.
Het Upledger Instituut Nederland is gevestigd aan Weltevreden 4a in De Bilt. Er is gratis parkeergelegenheid voor de deur. Adres en routebeschrijving vind je op de contactpagina van onze website.
• Hoe laat beginnen en eindigen de lesdagen?
De lesdagen beginnen om 10.00 uur en eindigen om 18.00 uur.
Wij vragen je om ruim op tijd aanwezig te zijn, zodat we stipt kunnen starten. De exacte tijden worden bevestigd in de uitnodiging die je voorafgaand aan de cursus ontvangt.
• Wat kost de opleiding?
De kosten verschillen per module en per leergang.
Bij inschrijving voor een hele leergang ontvang je leergangkorting. De kosten zijn inclusief lesmateriaal, koffie en thee, en exclusief literatuur en eventuele overnachtingskosten. Het UIN is vrijgesteld van BTW. Een volledig kostenoverzicht vind je op de pagina ‘Kosten opleiding Cranio‘ op onze website
• Zijn er kortingen mogelijk?
Ja. Bij inschrijving voor een complete leergang ontvang je automatisch leergangkorting.
De kortingsregeling is automatisch van kracht zodra je je inschrijft voor een hele leergang. Inschrijving voor de eerste leergang is nog mogelijk tot een week na afronding van de eerste module. Losse modules en masterclasses vallen buiten de leergangkorting. De actuele tarieven en kortingen staan op onze website.
• Kan ik in termijnen betalen?
Ja. Betaling in termijnen is mogelijk zonder extra kosten.
Je kunt hierover afspraken maken met het Upledger Instituut. Betaling van een leergang kan per module of per leergang ineens. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.
• Hoe kan ik annuleren?
Annulering is alleen schriftelijk of per e-mail mogelijk, en de kosten hangen af van hoe ver van tevoren je annuleert.
Tot 8 weken voor aanvang zijn geen kosten verschuldigd. Tussen 4 en 8 weken voor aanvang wordt 25% in rekening gebracht, tussen 2 en 4 weken 50%, en bij annulering minder dan 2 weken voor aanvang 100%. Na inschrijving heb je 14 dagen bedenktijd zonder kosten, mits je nog niet hebt deelgenomen. Verschuiving naar een later moment is kosteloos zolang dit meer dan 8 weken voor aanvang plaatsvindt. De volledige annuleringsregeling staat in onze Algemene Voorwaarden.
• Wat moet ik meenemen naar een lesdag?
Comfortabele kleding en je eigen lunch.
Koffie en thee zijn inbegrepen in de cursuskosten. Wij vragen deelnemers hun eigen lunch mee te nemen. Zorg voor comfortabele kleding waarin je gemakkelijk kunt bewegen en liggen. Verdere praktische informatie ontvang je in de bevestigingsmail voorafgaand aan de cursus.
• Hoe groot zijn de opleidingsgroepen?
Wij vinden persoonlijke begeleiding essentieel in een opleiding waarbij zowel technische vaardigheden als persoonlijke ontwikkeling centraal staan. Met maximaal 20 deelnemers per groep kunnen docenten je goed leren kennen en gericht begeleiden.
• Wat is de studiebelasting naast de lesdagen?
Reken op ongeveer een halve dag per week naast de lesdagen.
Oefenen is een wezenlijk onderdeel van de opleiding, cranio leer je door te doen. Je oefent thuis op vrienden, familie of collega’s en bouwt zo praktijkervaring op. Daarnaast zijn er Praktijk onder Begeleiding (POB) dagen waarop je onder toezicht van een docent oefent.
• Hoe verloopt de inschrijvingsprocedure?
Je schrijft je in via de website, waarna je 14 dagen bedenktijd hebt.
Na het invullen van het inschrijfformulier ontvang je direct een automatische bevestiging. Je hebt dan 14 dagen bedenktijd om kosteloos te annuleren, mits je nog niet hebt deelgenomen. Na die periode stuurt het Upledger Instituut een definitieve bevestiging met verdere informatie en factuur. Plaatsing geschiedt op volgorde van binnenkomst. Uiterlijk twee weken voor aanvang ontvang je een tweede bevestiging met de deelnemerslijst.
• Wat gebeurt er als ik een lesdag mis?
In overleg kun je een gemiste lesdag inhalen.
Deelnemers aan de beroepsopleiding kunnen gemiste lesdagen op een ander moment inhalen in overleg met het Upledger Instituut. Voor deelnemers aan losse cursussen en masterclasses geldt dat zij zich opnieuw kunnen inschrijven voor de betreffende cursus op een volgend moment, tegen een bijdrage van €50 per lesdag. Er is geen automatisch recht op restitutie van het cursusbedrag bij ziekte of overmacht.
• Heb ik een studentenverzekering nodig?
Ja. Het Upledger Instituut adviseert alle studenten een studentenverzekering af te sluiten
Oefenen op proefpersonen is al vroeg in het traject een onderdeel van de opleiding. Zolang je nog niet gediplomeerd bent, adviseren wij een studentenverzekering via Balens af te sluiten voor €55 per jaar. Deze verzekering is speciaal samengesteld voor therapeuten in opleiding. Na afronding sluit je een reguliere beroepsaansprakelijkheidsverzekering af. Het aanvraagformulier vind je op de pagina Studentenverzekering op onze website.
• Kan ik studiefinanciering of subsidie aanvragen?
Reguliere studiefinanciering via DUO is niet van toepassing op deze opleiding.
De opleiding valt binnen het complementaire onderwijs en is geen CROHO-geaccrediteerde HBO-opleiding, waardoor DUO-studiefinanciering niet mogelijk is. In sommige gevallen zijn er andere mogelijkheden, zoals een vergoeding via je werkgever of een O&O-fonds. Neem contact met ons op om de mogelijkheden in jouw situatie te bespreken.
• Wat zeggen afgestudeerden over de opleiding?
Afgestudeerden omschrijven de opleiding als een keerpunt, zowel professioneel als persoonlijk.
Oud-studenten geven aan dat de opleiding hen niet alleen vakinhoudelijk heeft gevormd, maar ook diepgaand persoonlijk heeft geraakt. Fysiotherapeut Paula: ‘Duidelijkheid, focus, inzicht en overzicht.’ Fysiotherapeut Vanessa Gessel: ‘Een cadeautje voor je beroep en voor jezelf.’ Roelie Vijverberg (maatschappelijk werk): ‘Dit is niet mijn werk, dit is wie ik ben.’ Meer ervaringen lees je op onze website.
